راهنمای کاخ توپقاپی: حیاط‌ها، حرمسرا، امانات مقدسه و بازدید شما

تاریخچه کوتاه کاخ توپقاپی

سلطان محمد فاتح پس از فتح استانبول ابتدا کاخ قدیم را در محله بایزید امروزی ساخت؛ سپس دستور داد کاخ تازه را بر تپه سرای‌بورنو، جایی که آکروپولیس بیزانسی قرار داشت، بنا کنند. کاخ که در سال 1478 کامل شد، با افزوده‌های سلاطین بعدی مانند یک شهر رشد کرد. وقتی سلطان عبدالمجید در سال 1856 به کاخ دولمه‌باغچه رفت، توپقاپی اهمیت خود را از دست داد، اما خزانه و امانات مقدسه همین‌جا ماندند. کاخ در 3 آوریل 1924 به‌عنوان موزه به روی بازدیدکنندگان باز شد و از سال 1985 در فهرست میراث جهانی یونسکو است.

کاخ توپقاپی حیاط به حیاط: چه ببینیم

• حیاط اول (میدان رژه): باغی که از دروازه همایون (باب همایون) وارد آن می‌شوید، به روی همه باز است. ایاایرنه همین‌جاست و بلیت لازم ندارد.
• حیاط دوم (میدان دیوان): پس از دروازه سلام (دروازه میانی) بلیت‌ها کنترل می‌شود. تالار دیوان همایون (قبه‌آلتی) که امور کشور در آن بررسی می‌شد، برج عدالت و آشپزخانه‌های کاخ که یکی از غنی‌ترین مجموعه‌های چینی‌آلات چینی جهان را نشان می‌دهند، در این حیاط‌اند.
• حیاط سوم (اندرون): از دروازه سعادت عبور می‌کنید. تالار عرض که سلطان سفیران را در آن می‌پذیرفت، خزانه با الماس قاشق‌ساز و خنجر توپقاپی، قفطان‌های سلاطین و مجموعه ساعت‌ها اینجا هستند.
• حیاط چهارم: کوشک‌های بغداد و ایروان، اتاق ختنه‌سوران و کوشک افطار مشرف به شاخ طلایی. زیباترین منظره کاخ همین‌جاست.

تالار امانات مقدسه

در این بخش که به تالار خرقه سعادت نیز معروف است، خرقه، پرچم، مهر، موی محاسن و شمشیرهایی که منسوب به حضرت محمد (ص) هستند، همراه با یادگارهایی منسوب به چهار خلیفه و پیامبران دیگر به نمایش درآمده‌اند. در تالاری که این امانات را نگه می‌دارد و پس از لشکرکشی سلطان سلیم اول به مصر در سال 1517 به استانبول آورده شدند، در طول روز قرآن تلاوت می‌شود. بازدیدکنندگان سکوت را رعایت می‌کنند و عکس گرفتن ممنوع است. اما زیارت خرقه شریف در ماه رمضان در مسجد خرقه شریف در فاتح برگزار می‌شود.

حرمسرا: بخش خانوادگی کاخ

حرمسرا بخش خصوصی و خانوادگی کاخ بود که به روی بیگانگان بسته بود و مادر سلطان (والده سلطان)، همسران، فرزندان او و خدمتگزارانشان در آن زندگی می‌کردند. مسیر بازدید شامل اقامتگاه والده سلطان، تالار همایون، اتاق خصوصی مراد سوم و اقامتگاه ولیعهد (کوشک‌های دوقلو) است که به کاشی‌هایش مشهور است. از دروازه کالسکه در حیاط دوم وارد حرمسرا می‌شوید و معمولاً بلیت جداگانه یا ترکیبی لازم است. معنای واقعی واژه «حرم» در دوره عثمانی را در مقاله حرم چیست؟ توضیح داده‌ایم.

کاخ توپقاپی همراه با کودکان

چون کاخ بسیار بزرگ است، با کودکان بهتر است به‌جای دیدن همه‌چیز چند بخش را انتخاب کنید: الماس قاشق‌ساز در خزانه، مجموعه ساعت‌ها و منظره حیاط چهارم محبوب کودکان‌اند. روی چمن‌های حیاط دوم و چهارم می‌توانید استراحت کنید؛ کافه و رستوران حیاط چهارم سرویس بهداشتی دارند. پایین رفتن به پارک گلخانه درست زیر کاخ پس از بازدید، پایان خوبی برای روز است.

نکات بازدید

• اگر بلیت را از قبل از وب‌سایت رسمی بخرید، از صف باجه بلیت معاف می‌شوید؛ البته ممکن است برای کنترل امنیتی هنوز صف باشد.
• اول به حرمسرا بروید و بعد به خزانه: بعدازظهر صف هر دو طولانی‌تر می‌شود.
• کاخ سه‌شنبه‌ها تعطیل است؛ ایاصوفیه، مسجد آبی و آب‌انبار باسیلیکا را برای سه‌شنبه برنامه‌ریزی کنید.
• کفش راحت بپوشید؛ بازدید کامل یعنی 3 تا 4 کیلومتر پیاده‌روی.
• پس از خروج از کاخ، موزه‌های باستان‌شناسی استانبول در چند قدمی را می‌توانید با همان موزه‌کارت ببینید.