میدان سلطان‌احمد (هیپودروم): ابلیسک، ستون مارپیچ و سقاخانه آلمانی

تاریخچه کوتاه هیپودروم

هیپودروم را امپراتور روم سپتیمیوس سوروس در سال 203 آغاز کرد و در دهه 330، هنگامی که کنستانتین شهر را پایتخت کرد، گسترش یافت و به میدان مسابقه‌ای برای حدود 100,000 نفر تبدیل شد. مسابقه‌های ارابه‌رانی، مراسم و جشن‌های امپراتوری اینجا برگزار می‌شد. در سال 532 شورش نیکا که هواداران مسابقه‌ها به راه انداختند اینجا آغاز شد و بخش بزرگی از شهر، از جمله ایاصوفیه، سوخت. در دوره عثمانی به آت میدانی، میدان جشن‌ها، عروسی‌ها و مراسم تبدیل شد؛ امروز نامش را از مسجد آبی (مسجد سلطان‌احمد) کنارش گرفته است.

بناهای میدان

• ابلیسک (ابلیسک تئودوسیوس): بخش بالایی ابلیسکی است که فرعون توتمس سوم در قرن پانزدهم پیش از میلاد برای معبد کارناک در مصر برپا کرد. امپراتور تئودوسیوس یکم آن را در سال 390 اینجا برافراشت؛ نقش‌برجسته‌های پایه مرمرینش امپراتور را در حال تماشای مسابقه‌ها در هیپودروم نشان می‌دهند.
• ستون مارپیچ: ستونی مفرغی که برای معبد آپولون در دلفی، به یادبود پیروزی شهرهای یونانی بر ایرانیان در پلاتئا در سال 479 پیش از میلاد ساخته شد. کنستانتین آن را به استانبول آورد؛ سه سر مارش با گذر زمان شکست و بخشی از یکی از آن‌ها در موزه‌های باستان‌شناسی است.
• ابلیسک سنگی (دیواری): ابلیسکی از سنگ تراش‌خورده که در قرن دهم کنستانتین هفتم آن را مرمت کرد؛ زمانی با صفحه‌های مفرغی پوشیده بود.
• سقاخانه آلمانی: سقاخانه‌ای به سبک نوبیزانسی با گنبدی هشت‌ضلعی که به یاد سفر ویلهلم دوم، امپراتور آلمان، به استانبول در 1898 ساخته شد و در 1901 گشایش یافت.

پیشنهاد گشتی در میدان

از سقاخانه آلمانی در انتهای شمالی میدان شروع کنید و به سمت جنوب به طرف ابلیسک، ستون مارپیچ و ابلیسک سنگی بروید. در لبه غربی میدان موزه هنرهای ترکی و اسلامی و در لبه شرقی مسجد آبی است. در ماه رمضان در میدان چادرهای افطار و نمایشگاه کتاب برپا می‌شود؛ شب‌ها محل دیدار پرجنب‌وجوش خانواده‌هاست.

نکات بازدید

• از بچه‌ها بخواهید مثل یک معما، جایگاه امپراتور را که از آنجا مسابقه‌ها را تماشا می‌کرد در نقش‌برجسته‌های پایه ابلیسک پیدا کنند.
• میدان و مسجد آبی زیر نورپردازی شبانه زیبا هستند؛ برای قدم زدن هنگام غروب ایده‌آل است.
• در ماه رمضان میدان بسیار شلوغ می‌شود؛ برای پیدا کردن جا پیش از افطار زود بروید.